کتاب استراتژیست؛ محمدگنجی

وقتی اسم  استراتژیست  رو می‌شنوی، شاید اولین تصویر یه مدیر ارشد یا مشاور مدیریتی باشه که جلوی یه صفحه پر از نمودار نشسته و درباره آینده شرکت تصمیم می‌گیره. این تصویر اشتباه نیست، اما چیزی که توی کتاب استراتژیست دنبالش می‌کنیم خیلی گسترده‌تر از یه عنوان شغلیه.

ممکنه صاحب کسب‌وکار باشی، ممکنه مدیر یه تیم باشی، مدرس، مشاور، پزشک، فروشنده، طراح، برنامه‌نویس یا یه متخصص مستقل. حتی ممکنه تصمیمی که این روزها بیشتر از همه ذهنت رو گرفته درباره مسیر حرفه‌ای خودت باشه. چیزی که این آدم‌ها رو شبیه هم می‌کنه شغلشون نیست؛ اینه که گاهی با مسئله‌هایی روبه‌رو می‌شن که جواب آماده ندارن.

مثال‌های این کتاب بیشتر از کسب‌وکار و مدیریت میان، چون زمین تجربه من همین‌جاست. اما روش فکرکردنی که می‌خوایم بسازیم محدود به مدیرعامل نیست. هرجا چند انتخاب جدی جلوت هست، اطلاعات کامل نداری، منابع و زمانت محدوده و تصمیم امروزت می‌تونه روی فردات اثر بگذاره، تفکر استراتژیک به دردت می‌خوره.

استراتژیست کسی نیست که جواب همه‌چیز رو می‌دونه؛ کسیه که وقتی جواب روشن نیست، روش بهتری برای رسیدن به جواب داره.

چرا کتاب استراتژیست؟

آخرین بار کی واقعاً از وسط کارها فاصله گرفتی و به خودِ کاری که داری انجام می‌دی نگاه کردی؟ نه جواب‌دادن به مشتری، نه پیگیری فروش، نه حل مشکل تیم و نه جمع‌کردن کارهای عقب‌افتاده. منظورم لحظه‌ایه که از خودت می‌پرسی:  واقعاً اینجا چه خبره و مهم‌ترین چیزی که باید درباره‌ش تصمیم بگیرم چیه؟

خیلی از آدم‌های حرفه‌ای و مدیرها کم‌کار نیستن؛ مسئله‌شون اتفاقاً زیادی کارکردنه. اطلاعات هم کم نیست. کتاب، دوره، تجربه، گزارش، شبکه‌های اجتماعی و حالا هوش مصنوعی می‌تونن در چند دقیقه ده‌ها راه‌حل جلوت بذارن. کمبود اصلی اغلب جواب نیست؛ تشخیص اینه که کدوم جواب برای مسئله تو، در این مقطع، ارزش دنبال‌کردن داره.

فروش کمتر از انتظار شده؛ تبلیغات رو بیشتر کنیم؟ حاشیه سود افت کرده؛ قیمت رو بالا ببریم؟ چند نفر از تیم رفتن؛ حقوق رو زیاد کنیم؟ رشد حرفه‌ای متوقف شده؛ مهارت تازه یاد بگیریم یا حوزه‌مون رو عوض کنیم؟ برای بیشتر این سؤال‌ها چند جواب معقول وجود داره. مشکل از جایی شروع می‌شه که قبل از فهمیدن مسئله، عاشق یکی از جواب‌ها می‌شیم.

این کتاب درباره‌ی  جواب درست  نیست؛ درباره روش بهتر رسیدن به جوابه.

استراتژیست‌بودن یعنی چی؟

استراتژیست قبل از اینکه بپرسه  چی کار کنیم؟  یه قدم عقب‌تر می‌ره. می‌پرسه: واقعاً چه اتفاقی افتاده؟ چیزی که می‌بینم خود مسئله‌ست یا فقط نشونه؟ از کجا مطمئنم؟ بین چند مسیر، کدوم ارزش انتخاب‌کردن داره؟ اگه به یکی  بله  بگم، به چی باید  نه  بگم؟ و بعد از اجرا از کجا بفهمم تصمیمم جواب داده یا نه؟

این مدل فکرکردن قرار نیست تو رو کند کنه یا برای هر اتفاق کوچیکی جلسه استراتژی بسازه. برعکس، کمک می‌کنه قبل از اینکه سرعت بگیری مطمئن شی داری در جهت درستی حرکت می‌کنی و وقتی مسیر روشنه، بی‌دلیل دوباره تحلیل رو از اول شروع نکنی.

استراتژیست بین اتفاق و واکنش، فکرکردن رو قرار می‌ده.